Module 5 · Zelfcompassie
Hey!
Kom lekker te zitten,
schuif fijn aan bij deze module
welkom
Een woord vooraf...
In de vorige module heb je ontdekt hoe jij reageert wanneer je wordt geraakt. In deze module leer je hoe je met zachtheid naar jezelf kunt kijken – ook naar de momenten waarop je beschermingsmechanisme de overhand neemt.
Mildheid als basishouding
Mild zijn voor jezelf kan – bij alles wat je doet – een belangrijke, positieve invloed hebben op je zenuwstelsel. Zelfcompassie helpt je hierbij: vanuit compassie kun je jezelf het signaal geven dat alles wat je voelt, oké is. We hebben vaak de neiging om delen van onszelf weg te stoppen, te oordelen over wat we voelen, of om net te doen alsof alles goed gaat. Het lijkt misschien alsof het negeren van je gevoel helpt – voor een moment voel je je in controle. Maar eigenlijk creëer je zo een façade, een bubbel waarin je niet echt jezelf kunt zijn.
Het zijn de kritische stemmen vanbinnen die je vertellen dat je het anders had moeten doen, dat je niet goed genoeg bent, dat je harder moet werken. In werkelijkheid is het zo dat je jezelf niet hoeft te veranderen. Wat er ook maar wel of niet gaande is in je leven: je bent al heel, je hebt al een groot, liefdevol, stromend hart.
In deze module ontdek je wat er achter de kritische stemmen schuilgaat en dat er ook een andere stem in jou huist: die van zachtheid, begrip en steun – de stem van zelfcompassie. Er bestaan veel misverstanden over zelfcompassie. Mensen denken soms dat het betekent dat je ‘zwak’ moet zijn, alles maar moet accepteren of altijd kwetsbaar moet zijn. Of dat je alleen nog maar positieve affirmaties mag gebruiken en iedere dag in de spiegel zegt dat je van jezelf houdt. Zelfcompassie gaat echter veel dieper dan dat. Het gaat erom dat jij jóúw manier vindt om contact te maken met je diepere zelf – of dat nu via meditatie is, via woorden die voor jou betekenis hebben, of op een andere manier die bij jou past.
Om kennis te maken met zelfcompassie, lees je eerst het verhaal van Maria. Maria is via een hobbelige weg uitgekomen bij de mildheid in zichzelf. Na het verhaal van Maria volgt een diepere verkenning van zelfcompassie, zodat het begrip echt in je verankerd raakt. Daarna leer je via een video-oefening hoe je contact maakt met je eigen compassievolle stem. Aan het einde van deze module vind je weer een journaloefening, waarmee je deze keer op zoek gaat naar het geluid van jouw ‘zelfcompassiestem’.
Jouw natuurlijke flow
In onze natuurlijk staat – als de kritische stemmen niet aanwezig zijn – zijn we simpelweg lichte, gelukkige wezens. Dit is de staat waarin je je veilig, verbonden en vrij voelt. Je zou dit ook de status van ‘flow’ kunnen noemen. Deze status herken je vast bij jezelf: momenten waarop al die beperkende geluiden in je hoofd geen rol spelen en je je vrij voelt om te creëren, lief te hebben, te lachen of wat ook maar.
Op het moment dat de kritische stemmen doorsijpelen, wordt die natuurlijke stroom tegengewerkt. Ineens heb je het idee dat je van alles moet oplossen, regelen en organiseren. Of dat je het beter moet doen. Grote kans dat je verstrikt raakt in wat er allemaal moet veranderen, in plaats van dat je gewoon kunt zijn. Zijn zoals je bent, met alles wat je bent.
Het verhaal van Sterre illustreert deze zoektocht en laat je zien hoe je, ondanks al die kritische stemmen, kunt bewegen naar een geluid dat ook in jou huist: je diepere, wijze zelf.
Het verhaal van Sterre
Van oordeel naar compassie
Ik neem je mee in het verhaal van Sterre.
Alles in jou is helemaal welkom
We hebben allemaal wel zo’n kritische stem in ons hoofd, zoals de stemmen die Sterre naar een burn-out dreef. Het zijn de stemmen in ons die zeggen dat we beter ons best moeten doen, die ons waarschuwen voor gevaar, of die vinden dat we niet moeten zeuren. Vaak hebben deze stemmen zich ergens in je vroege jeugd ontwikkeld. Bijvoorbeeld toen je op school of van je ouders leerde dat je goede cijfers moest halen of sportwedstrijden moest winnen om waardering te krijgen. Een deel van jou ontwikkelde toen een stem die zei: ‘Het kan altijd beter.’ Deze stem kan ook tegen je zeggen: ‘Houd mensen op afstand’ en je zo proberen te beschermen tegen teleurstellingen.
Al deze kritische stemmen, wat ze ook maar zeggen, hebben een belangrijke functie. Ze zijn ooit opgestaan om je te helpen, om je te beschermen tegen dat wat niet veilig was. Op dat moment was het precies wat je nodig had. Bij veel volwassenen blijven deze stemmen echter bestaan. Ze denken nog altijd dat je in die onveilige situatie van toen zat en hebben het idee dat ze ‘hun werk’ moeten doen.
Vaak zie je echter dat wat toen (op het moment dat ze ontstonden) helpend voor je was, nu te streng of beperkend is geworden. De stem die je aanspoorde om perfect te zijn, kan zo kritisch worden dat je nooit tevreden bent met jezelf. De stem die je wilde beschermen, kan zo sterk worden dat je geen betekenisvolle relaties meer durft aan te gaan.
Met zelfcompassie probeer je deze stemmen het zwijgen op te leggen of weg te duwen. Ze hebben immers belangrijk werk voor je verricht.
“HIER KOMT EEN NIEUWE VROUW-ILLUSTRATIE TE STAAN”.
Het is daarom belangrijk om te erkennen dat ze er zijn en om te proberen te achterhalen waarvoor ze je willen beschermen. Als je dat kunt horen, dan kun je vervolgens vanuit je volwassen deel de kritische stem proberen te kalmeren en laten weten: ‘Dankjewel voor het werk dat je voor me hebt gedaan. Het is nu niet meer nodig, ik ben veilig.’ Achter kritiek gaat namelijk vaak een dieper verlangen schuil naar veiligheid, erkenning of verbinding.
In de volgende video ga je oefenen met zelfcompassie. Je gaat je verbinden met de soms kritische en volhardende stemmen in jezelf, geeft haar ruimte en probeert je dankbaarheid voor hun ‘harde werk’ te tonen. Vanuit daar creëer je langzaam maar zeker ruimte voor zachtheid en ontspanning.
Journaloefening
Voedende zinnen
Nu je deze meditatie hebt gedaan, kun je nog een extra stapje zetten om het concept van zelfcompassie dieper in je systeem te integreren: voedende zinnen maken.
I recently saw a beautiful reframe that suggests that every time your heart races before a brave moment, you whisper to yourself, “This is my inner applause.” Your body is sensing that something meaningful is about to happen and is cheering you on in its own language.
— Vex King
tot slot:
Zelfcompassie als levenslange metgezel
Zelfcompassie is geen eindbestemming, maar een weg die je bewandelt – soms met vallen en opstaan. Het gaat erom kritische stemmen te herkennen zonder erdoor overmeesterd te worden. In plaats van jezelf te veroordelen, leer je jezelf te ondersteunen. De voedende zinnen die je hebt opgeschreven zijn hierbij waardevolle hulpmiddelen. Neem ze mee in je dagelijks leven, spreek ze hardop uit op moeilijke momenten of bij het opstaan. Je zult merken dat zelfcompassie, net als een spier, sterker wordt naarmate je haar vaker gebruikt. Er zullen dagen zijn waarop het makkelijker gaat dan andere – dat is volkomen normaal.
Door zelfcompassie te integreren in kleine, dagelijkse momenten – een vriendelijke gedachte tijdens het tandenpoetsen, een moment van rust tijdens je ontbijt – maak je van zelfcompassie geen losse oefening, maar een natuurlijke manier van zijn. Een zachte, wijze stem die er altijd voor je is, wat er ook gebeurt.
Je reis vervolgen
In deze module heb je geleerd om met compassie naar jezelf te kijken. Met alles wat er nu in je rugzak zit – de theorie, een basis van draagkracht, de drie tools (adem, geluid en trilling) en inzicht in jouw beschermingsmechanisme – ben je nu klaar voor de volgende grote stap in de cursus: het kiezen van jouw pad. Op dit pad onderzoek je hoe het beschermingsmechanisme jou heeft gevormd én hoe je er anders mee kunt leren omgaan.
Kies nu jouw pad en begin aan deze verdiepende reis naar jezelf.
Ben je meer toe aan een pauze, of misschien nog even terugkeren naar een van de vorige modules? Neem je tijd, volg de cursus vooral op je eigen tempo.