Module 6b. Het pad van de bevriezer
Hey!
Kom lekker te zitten,
schuif fijn aan bij deze module
welkom
In deze module ga je de diepte in: je onderzoekt hoe bevriezen zich bij jou manifesteert, waar het vandaan komt en hoe je op een nieuwe manier met spanning kunt omgaan. Je volgt het verhaal van Sophia en doet oefeningen die je helpen om van verstillen naar aanwezig blijven te bewegen.
In verbindingsvol contact met jouw bevriezersdeel
Jouw bevriezingsreactie heeft je ooit beschermd in situaties waar je je niet veilig, gezien of gehoord voelde. Zo hielp het je om op moeilijke momenten te overleven wanneer dat nodig was. Alhoewel deze reactie je destijds heeft beschermd, kan het nu zijn dat dit beschermingsmechanisme je soms in de weg zit en ervoor zorgt dat je je alleen voelt. Dit kan je het gevoel geven dat er iets mis is met je reactie, maar het tegendeel is waar: bevriezen is niet fout. Dat is het nu niet en dat is het nooit geweest. Het is simpelweg een strategie die je heeft geholpen.
In dit deel van de cursus onderzoek je hoe dit mechanisme je heeft beschermd, beperkt én hoe je er op een nieuwe manier mee kunt leren omgaan. Via verschillende oefeningen ga je je verbinden met de bevriezer in jou. Zo kun je met compassie de diepste kern ervan leren kennen en ontdekken hoe je, stap voor stap en op jouw tempo, kunt groeien: van compleet verstillen naar aanwezig blijven – in contact met jezelf en de ander.
Om te ontdekken hoe een bevriezer zich voelt en gedraagt op het moment dat die geraakt wordt, volgen we in deze module het verhaal van Sophia. We zien hoe ze vastloopt op bepaalde momenten, maar ook hoe ze zich ontwikkelt. Door haar reis te volgen, leer je hoe jij:
- je bevriezingsreactie kunt herkennen;
- kunt voelen welke gevoelens en behoeften onder je verstilling liggen;
- je eigen tempo kunt respecteren én jezelf kunt uitdagen om te groeien;
- je natuurlijke kwaliteiten bewust kunt inzetten.
Na het verhaal van Sophia vind je twee video’s die je helpen om op een diepere laag contact te maken met de bevriezer in jou. Tijdens de video’s gaat je ratio even uit en maak je contact met je gevoelslaag:
- In de eerste video verken je door middel van een reflectieve oefening je drie delen: je gezonde deel, je bevriezende deel en je gevoelige deel. Het bevriezende deel, je beschermingsmechanisme dat je doet verstillen en verstarren, krijgt hierbij extra aandacht. Via deze oefening ontdek je wat elk deel je te vertellen heeft.
- In de tweede video duik je via een Somatic Experience-oefening dieper in je gevoelige (trauma)deel. Door langdurig vast te zitten in bevriezing heeft je lichaam spanning opgebouwd – met behulp van beweging en ademhaling leer je deze verstilling te doorbreken. Je maakt een diepe reis door je gevoelsveld, waardoor er ruimte ontstaat voor het ontladen en loslaten van vastgezette emoties.
Deel 1: Het pad van de bevriezer begrijpen
Als de tijd stilstaat
Ik neem je mee in het verhaal van Sophia.
De vele gezichten
van je bevriezingsreactie
Sophia’s verhaal laat zien hoe een ogenschijnlijk kleine situatie een diepe bevriezingsreactie kan oproepen. Er zijn tal van momenten in het dagelijks leven waarop deze reactie zich kan uiten, vaak is het zo subtiel dat je het in eerste instantie niet eens doorhebt. Kijk maar eens naar deze situaties:
In intieme relaties
Je partner vraagt enthousiast of jij ook een top drie van vakantiebestemmingen wilt maken. Terwijl deze vraag vanuit ontspanning en liefde wordt gesteld, kan jouw systeem direct in een soort kortsluiting schieten. Je merkt dat je vastloopt in gedachten over wat je zou moeten kiezen, bang om ‘dom’ over te komen als je vraagt hoe je partner tot zijn keuzes is gekomen.
In professionele situaties
Je zit met je team en je leidinggevende aan tafel om een nieuw project te bespreken. Terwijl je leidinggevende haar plannen uiteenzet, merk je dat je stem steeds zachter wordt. Je schouders zakken wat naar voren en je maakt jezelf onbewust kleiner in je stoel. Hoewel je eigenlijk bedenkingen hebt bij de voorgestelde deadline, hoor je jezelf alleen maar ‘ja’ en ‘hmm’ mompelen. Later, als je weer achter je eigen bureau zit, schieten je allerlei goede argumenten te binnen waarom die planning niet realistisch is. Maar het moment om dit te delen is dan al voorbij.
In sociale situaties
Je zit in een groep waar één persoon dominant aanwezig is. In plaats van deel te nemen aan het gesprek, merk je dat je steeds stiller wordt. Je lacht mee op momenten dat anderen lachen, maar je bent vooral bezig met de vraag of je wel ‘oké’ overkomt.
Tijdens het lezen of studeren
Je merkt dat je dezelfde tekst meerdere keren leest zonder dat de informatie binnenkomt. Je staart naar buiten, je nek verstijft, en er komt een stroom van zelfkritische gedachten op gang: ‘Zie je wel, ik kan dit niet’.
Journaloefening
Herken je bevriezingsreactie
Neem even de tijd om te reflecteren op de situaties die zijn beschreven. Schrijf zonder oordeel op.
You can’t stop people from being who they are. You can’t force them to treat you how you want, love you how you deserve, or grow at your pace. But you can choose how you respond. You can set boundaries, protect your peace, and decide not to mirror behaviour that goes against who you want to be.
— Vex King
Deel 2: De bevriezer doorvoelen
Je bevriezingsreactie van binnenuit begrijpen
Een bevriezingsreactie ontwikkelt zich meestal in je vroege jeugd, waar je als kind in bepaalde situaties geen andere keuze had dan ‘verdwijnen’. Zo groeide Sophia op in een gezin waar emotionele expressie niet werd aangemoedigd. Haar vader, een stille man met een militaire achtergrond, geloofde dat kwetsbaarheid zwakte betekende. Haar moeder, altijd druk met haar werk, was vaak afwezig en eerder gefocust op prestaties dan op emotionele ondersteuning. Waar andere kinderen konden wegrennen van onveilige situaties of zich konden verzetten, was dat voor Sophia geen optie. Vechten of vluchten werd al snel afgestraft en was simpelweg geen mogelijkheid.
In zulke momenten koos haar systeem voor de veiligste optie die het had: bevriezen. Voor Sophia – en veel andere bevriezers – werd dit de vertrouwde reactie omdat:
- ze geen steun kreeg van haar ouders om voor zichzelf op te komen
- het tonen van verzet of wegloop-gedrag direct werd gecorrigeerd
- ze in situaties zat waar ze letterlijk niet weg kon
- ze te maken had met langdurige onveiligheid, zoals subtiele vormen van emotionele verwaarlozing
Deze neiging tot bevriezen kan ook samenhangen met wie je van nature bent. Sophia was van kinds af aan een meer beschouwende, ingetogen persoonlijkheid. Ze was een kind dat graag las, veel nadacht en van binnen rijke verhalen had, maar deze zelden deelde. De stap naar bevriezen was voor haar dan ook veel natuurlijker dan de stap naar vechten of vluchten.
Pas jaren later, tijdens therapie, begon Sophia te begrijpen dat haar bevriezingsreactie eigenlijk een briljante beschermingsmechanisme is geweest. Vergeleken met een vecht- of vluchtrespons is deze reactie heel verfijnd, eigenlijk subtiel door ‘niets’ te doen. Het was haar lichaam en geest die ervoor hadden gezorgd dat ze de moeilijke momenten doorstond – niet door te ontploffen, niet door weg te rennen, maar door zich tijdelijk af te sluiten.
Tip – Wil je dieper inzicht krijgen in jouw bevriezersreactie en waar deze vandaan komt?
Pak dan de opdrachten uit het puzzeldocument er eens bij – op een moment dat jou uitkomt. 
In gesprek met je innerlijke stemmen
Inmiddels ben je volwassen, maar je bevriezingsreactie laat zich nog altijd zien als je in een moeilijke situatie zit. Om te begrijpen wat er gebeurt als dit beschermingsmechanisme je overneemt, helpt het om terug te gaan naar de ei-theorie die in de introductie van deze cursus is besproken. Zoals je daar las, leven in elk van ons drie delen: een gezond deel, een overleefdeel en een traumadeel. Deze delen vormen samen wie je bent en hoe je reageert op spanning of stress. Het zijn als het ware verschillende aspecten van jezelf die elk hun eigen wijsheid en beschermingsmechanismen – en van daaruit gedragingen – hebben ontwikkeld.
Deze verschillende delen in jou hebben ook elk hun eigen stem – ze hebben letterlijk een eigen manier waarop ze zich uitdrukken en gehoord willen worden. Je gezonde deel spreekt vanuit wijsheid en vertrouwen, als een kalme, liefdevolle stem die weet wat goed voor je is. Je overleefdeel uit zich als een kritische, beschermende stem die je wil behoeden voor pijn of afwijzing. En je traumadeel heeft een zachtere, kwetsbare stem die vaak verstopt zit onder alle beschermingslagen, maar die eigenlijk gehoord en gezien wil worden.
Door elk deel van jezelf daadwerkelijk een eigen stem te geven, kun je ontdekken wat er werkelijk leeft in jou. In de volgende video leer je de verschillende stemmen die horen bij jouw bevriezingsreactie kennen, waarbij er specifiek aandacht is voor je ‘overleefstem’.
* Deze video-oefening vraagt om herhaling, omdat je – door vaker te oefenen – de signalen van bevriezing steeds vroeger herkent. Zo leer je langzaam maar zeker dat bevriezing geen eindstation hoeft te zijn. Iedere keer dat je de video-oefening doet, kom je bij nieuwe lagen, waardoor je innerlijke dialoog langzaamaan verandert. Zo transformeert de beschermende stem van een overweldigende kracht naar een begrijpelijke reactie. Je voelt niet langer alleen de verstijving, maar ook de diepe zorg die daaruit spreekt. Vanuit dit begrip kan er ruimte ontstaan voor een nieuwe stem die fluistert: ‘Ik mag hier zijn, ik kan klein beginnen.’
Een verdieping van de stemmen
Nu je hebt kennisgemaakt met de verschillende stemmen van de bevriezer in jou, kun je waarschijnlijk al beter voelen hoe deze delen zich in jou profileren. Laten we eens kijken hoe deze delen zich bij Sophia laten zien, dit kan je helpen om ook je eigen stemmen beter te leren herkennen in je dagelijks leven:
Het overleefdeel: het beschermende harnas
Dit is het deel dat direct in actie komt als er zich een stressvolle situatie voordoet. Het werkt als een waakzame poortwachter die ervoor zorgt dat je hele systeem zich terugtrekt. Bij de bevriezer is dit beschermingsmechanisme zo sterk dat je aanvankelijk nauwelijks bij andere gevoelens kunt komen – het is alsof je systeem op slot gaat. Sophia ervaarde dit duidelijk in de situatie met haar collega’s.
Inmiddels herkent ze steeds beter de fysieke signalen:
- tenen die zich in de grond drukken of zich naar binnen krullen
- hakken die van de grond komen
- benen die zich subtiel naar elkaar toe drukken
- de spieren in het bekken- en bilgebied die zich aanspannen
- het inhouden van de adem, waardoor er veel spanning ontstaat in het borst- en buikgebied
- schouders die zich lichtjes naar voren krullen en een verstijfde nek
- vingers die verstijven of kleine ‘klauwtjes’ vormen
- een gezicht dat bleker of grauwer wordt
- ogen die wat holler worden, leger, waziger
In haar gedrag merkt ze patronen op, zoals dat ze:
- vrijwel niets zegt
- langzame, minimale bewegingen maakt
- zich afsluit van de omgeving
- probeert niet op te vallen
- haar behoeften niet deelt
In haar communicatie merkt ze dat ze:
- korte antwoorden geeft (‘ja’, ‘is goed’)
- een zachtere, bescheiden stem heeft
- mijmerende, bevestigende geluiden maakt
- aanhaakt bij wat de ander zegt
Het traumadeel: onder het harnas
Onder je overleefdeel ligt een diepere wereld: je traumadeel. Dit deel uit zich bij de bevriezer heel anders dan bij de vechter of vermijder. Waar de vechter en de vermijder nog een zekere energie tonen, komt bij Sophia alles tot stilstand. Ze is als het hert dat zich dood voordoet als het in de bek van de tijger ligt – haar hele systeem gaat in een sluimerstand.
Hoewel Sophia probeert om alle pijnlijke gevoelens weg te stoppen, vinden ze toch hun weg naar buiten. Als een zachte onderstroom sijpelen verdriet, onmacht en gevoelens van afwijzing door de kleinste kiertjes heen. Vaak zien anderen deze gevoelens al aan haar, terwijl zij ze zelf nog nauwelijks herkent of kan benoemen. Naarmate je leert om te ‘ontdooien’, komt je traumadeel steeds meer naar de voorgrond. Je gaat de diepere gevoelens niet alleen voelen, maar ook herkennen en benoemen. Het verdriet dat je er niet bij mag horen.
De teleurstelling als je weer niet begrepen wordt. Het diepe gevoel van afwijzing en het gevoel dat je er niet mag zijn zoals je bent. Het ontdooien van deze oude pijn vraagt tijd en zachtheid.
Het gezonde deel: de wijze kern
Zelfs terwijl haar overleef- en traumadeel actief zijn, ontdekt Sophia dat er vanbinnen ook altijd een gezond deel aanwezig is. Dit deel heeft de wijsheid om de verantwoordelijkheid voor de twee andere delen te nemen. Het is als een vriendelijke, milde, zachte en stevige innerlijke mentor die kan zeggen: ‘Ik zie dat er een bevriezingsreactie plaatsvindt.’
Haar gezonde deel kan:
- de fysieke signalen opmerken (‘Ik merk dat mijn buik zich aanspant’)
- contact maken met wat er onder het bevriezen ligt
- het proces tijd en ruimte geven
- een vriendelijke dialoog aangaan met haar bevriezende deel
Wanneer Sophia vanuit dit gezonde deel contact maakt met de bevriezingsreactie, ontstaat er ruimte voor vragen als:
- Wat gebeurt er nu in mijn lichaam?
- Waar lijkt deze ervaring op? (Als een ijsberg? Een muur?)
- Wat zou mijn bevriezende deel nu nodig hebben?
- Hoe kan ik mezelf wat ruimte geven om te voelen wat er leeft?
Het bijzondere is dat naarmate je meer vanuit dit gezonde deel leert werken, de bevriezingsreactie zich minder impact heeft. Het is er nog wel, maar je bent in staat er sneller doorheen te bewegen. Wat eerst misschien dagen verwerkingstijd vroeg, wordt een dag, dan een paar uur en uiteindelijk kun je soms zelfs in het moment al door je proces heen bewegen.
Journaloefening
Je drie delen leren kennen
Neem even de tijd om op te schrijven wat je tot nu toe hebt ontdekt over je verschillende delen.
Journal afgerond?
Lichaamsgerichte therapie: een Somatic Experience-oefening
Nu je begrijpt hoe bevriezing werkt en welke delen er in jou leven, is het tijd om te voelen hoe het bevriezen zich in je lichaam uit. In de volgende video ga je een lichaamsgerichte oefening (ook wel somatische oefening genoemd) doen waarbij je eventuele spanning die in je lichaam ligt opgeslagen kunt loslaten. Door kleine, rustige bewegingen te maken en met je ademhaling te werken, raakt je ratio op de achtergrond. Dit schept ruimte voor de gevoelens die onder de bevriezing liggen, zoals verdriet, schuld of schaamte. Ook teleurstelling en onmacht kunnen gevoelens zijn die omhoogkomen. Sommigen ervaren dit vooral als fysieke sensaties, bij anderen komen er vooral emoties vrij. Door te laten gebeuren wat er in jou omhoog wil komen, kan er ruimte en zachtheid ontstaan voor wat er is.
Bij somatische oefeningen kunnen verschillende vormen van ontlading optreden, zoals:
- kleine trillingen in je vingers of benen
- zuchten of diepe ademhalingen
- plotselinge bewegingen
- opkomende emoties zoals huilen of lachen
Deze ontladingen zijn natuurlijk – ze helpen je lichaam om overtollige stresshormonen zoals adrenaline en cortisol af te voeren.
In de bibliotheek vind je meer achtergrondinformatie over somatische oefeningen, het werken met je ademhaling en je stem en hoe je lichaam spanning verwerkt.
Voor bevriezers verloopt dit proces vaak subtieler dan bij anderen. Waar sommige mensen grote bewegingen maken of intens emotioneel reageren, kan jouw ontdooiing zich uiten in heel zachte verschuivingen. Soms voel je misschien zelfs helemaal niets – alsof alles een groot ijsblok is. Alles is hierbij goed, er bestaat geen fout. Het belangrijkste is dat je beseft dat dit een reis van binnenuit is. Als de ervaring te overweldigend wordt, kun je altijd terugvallen op de zelfcompassie- of draagkrachtoefening. Ze zullen je helpen om niet volledig vast te blijven zitten in dat ‘niets’-gevoel.
Net als de vorige oefening is deze oefening daarom ook bedoeld om vaker te doen. Elke keer dat je de oefening herhaalt, durf je misschien net iets meer te voelen. Je zult merken dat wat eerst te spannend voelde, millimeter voor millimeter toegankelijker wordt.
Na een tijdje voel je dat wat er te ervaren valt, vaak minder bedreigend blijkt dan je dacht. Elke keer dat je deze oefening doet, maak je een kleine beweging. Soms is dat letterlijk een kleine trilling, soms een innerlijke verandering die nauwelijks waarneembaar is. En dat is precies de schoonheid van jouw pad: langzaam, zacht, met groot geduld.
De oefening duurt ongeveer dertig minuten. Kies een rustige plek waar je ongestoord kunt zijn en draag comfortabele kleding.
Tip – In deze video ga je aan de slag met een situatie waarin je getriggerd raakte door een persoon. Is dit dezelfde persoon als die je bij de draagkrachtoefening hebt gekozen? Kies dan een andere situatie of een andere persoon voor deze module. Dit helpt je om de verschillende aspecten van relaties apart te kunnen onderzoeken.
Journaloefening
De somatische reis
Neem even de tijd om op te schrijven wat je tijdens de somatic experience sessie hebt ervaren.
Journal afgerond?
Nu je de diepte van je bevriezingsreactie hebt verkend, zul je merken dat je de komende tijd subtiele signalen gaat herkennen in je dagelijks leven. Je leert de eerste tekenen van verstilling op te merken – de manier waarop je lichaam zich plotseling afsluit van de buitenwereld, hoe je ademhaling stopt en hoe je je energie inhoudt. De kunst is niet om je bevriezingsreactie te bestrijden, maar juist om er zacht contact mee te maken. Wanneer je merkt dat je begint te verstillen, neem dan even een moment voor jezelf. Adem door. Vraag jezelf met mildheid: ‘Wat heeft dit deel van mij nu nodig?’ Soms betekent dat simpelweg erkennen: ‘Ik voel dat ik me nu even terugtrek’ of ‘Ik heb even ruimte nodig om te voelen wat er speelt’. Het gaat om de erkenning, niet om de strijd. Elke keer dat je je er bewust van wordt dat je bevriezingsreactie weer op komt zetten, creëer je een klein beetje meer vrijheid.
De kracht van je bevriezingsreactie
We gaan even terug naar Sophia om te zien welke andere kant de bevriezer heeft. Want hoewel ze het bevriezen vaak als belemmering ervaart, komt ze er langzaam maar zeker ook achter dat er een enorme levenskracht schuilt in dit beschermingsmechanisme. Deze kracht uit zich in unieke kwaliteiten die vooral naar voren komen in situaties waarin ze zich veilig en geaccepteerd voelt. Het zijn kwaliteiten die kunnen bijdragen aan diepere verbinding met zichzelf en anderen. Dit zijn een paar voorbeelden van Sophia haar kwaliteiten:
Een natuurlijke bescheidenheid
In een veilige omgeving wordt wat eerst ‘zichzelf klein maken’ was, een verfijnde gave om ruimte te maken voor anderen. Ze merkt subtiele signalen op wanneer iemand iets wil delen, ze weet precies wanneer ze even stil moet zijn zodat de ander kan spreken, en ze voelt haarfijn aan wanneer iemand naar woorden zoekt om iets kwetsbaars te uiten. Deze gave nodigt anderen uit om zichzelf te zijn, omdat ze voelen dat er bij haar ruimte is voor hun verhaal, hun gedachten en hun gevoelens.
Een diep luistervermogen
Als Sophia zich ontspannen voelt, vangt ze niet alleen woorden maar ook de ondertoon op. Ze hoort de aarzeling in iemands stem, de emotie achter een ogenschijnlijk simpele vraag, de behoefte die niet direct wordt uitgesproken. Het is een gave die veel verder gaat dan alleen ‘goed luisteren’ – het is een diep begrip van wat er werkelijk bij de ander speelt.
Ruimte voor overweging
Waar anderen misschien direct reageren, geeft Sophia’s systeem je de mogelijkheid om eerst te overdenken wat er gebeurt. Deze natuurlijke pauze kan ze gebruiken om verschillende perspectieven naast elkaar te leggen en weloverwogen keuzes te maken. Het is een ingebouwde wijsheid die zegt: ‘Laat me hier eerst even over nadenken.’
Een niet-oordelende aanwezigheid
Omdat Sophia zelf zo bekend is met het niet direct weten, heeft ze vaak een niet-oordelende kwaliteit in gesprekken en relaties. Dit maakt dat anderen zich bij haar veilig voelen om zich kwetsbaar op te stellen, ook over gevoelige onderwerpen. Ze creëert als vanzelf een ruimte waarin anderen zich gezien en geaccepteerd voelen.
Een natuurlijke rust
In een wereld die vaak wordt gedomineerd door snelheid en actie, biedt haar energie een waardevol tegenwicht. De rust die ze uitstraalt wanneer ze in contact is met haar bevriezingsreactie (zonder erin te verdwijnen), kan een helende werking hebben op haar omgeving. Het is als een stille vijver die anderen uitnodigt om ook even tot rust te komen.
Omdat het systeem van de bevriezer zo gewend is geraakt aan het ‘stilleggen’ van energie, heeft het tijd nodig om weer te leren stromen – daardoor liggen deze kwaliteiten soms wat dieper verscholen. Het is alsof je net een wandeling buiten hebt gemaakt in de ijskou zonder handschoenen: je vingers moeten dan geleidelijk weer opwarmen aan een kopje thee voordat je ze weer helemaal kunt gebruiken. Zo heeft ook je systeem tijd nodig, je kunt niet in één keer van ‘heel stil’ naar ‘volledig aanwezig’ gaan. Eerst merk je misschien dat je stem iets sterker wordt in een veilig gesprek, of dat je in kleine kring wat meer durft te delen. Stap voor stap leer je dat het veilig is om meer van jezelf – jouw energie – te laten zien.
Dit is een proces dat vraagt om:
- geduld met je eigen tempo
- aandacht voor kleine bewegingen richting meer levendigheid
- mildheid als je systeem tijd nodig heeft om te ontdooien
- vertrouwen dat de kracht er al is, ook als je deze nog niet volledig kunt voelen
Terugblik op jouw pad
Het pad van bevriezen naar verbinden gaat stap voor stap. Soms zul je nog verstillen, en dat is oké. Het doel is niet om nooit meer te bevriezen, maar om met mildheid te herkennen wat er gebeurt. Door de oefeningen uit deze module te blijven herhalen, zul je merken dat je steeds vaker kunt kiezen: verstil ik nu, of is er ruimte om in het moment aanwezig te blijven? Zo ontwikkel je geleidelijk het vermogen om met aandacht bij zowel jezelf als bij anderen te blijven, ook op spannende momenten.
Journaloefening
Terugblik op jouw pad
ragen die je helpen om jouw volgende stap te zetten.
Je reis vervolgen
Je bent aan het eind gekomen van deze module over de bevriezingsreactie. Door de oefeningen begrijp je nu niet alleen waarom je verstilt, maar heb je nu ook tools om anders met spanning om te gaan. Je hebt geleerd om je bevriezingsreactie te zien als een beschermende kracht die je ooit heeft geholpen. Nu is het moment om deze kennis toe te passen in relatie met anderen. Want je innerlijke reis wordt pas echt betekenisvol als je die ook kunt delen met de mensen om je heen.
In de volgende module krijg je daarom handvatten aangereikt voor het voeren van een gesprek na een moment waarin verstilling de overhand kreeg. Je leert hoe je de ander, met wie je in een spannende situatie zat, kunt vertellen wat er in je omging. Ook krijg je voorbeelden van zinnen waarmee je de ander kunt uitnodigen dit ook te doen. Zo ontstaat er ruimte om je op een dieper niveau te verbinden met anderen. Je leert onder andere:
• hoe je samen een veilige setting voor deze gesprekken creëert
• welke valkuilen er zijn en hoe je deze kunt herkennen
• hoe je dit stappenplan stap voor stap eigen kunt maken
• wanneer en hoe je de ander om hulp kunt vragen
• hoe je hier concreet mee aan de slag gaat
Deze verdieping helpt je om de theorie die je nu hebt geleerd in de praktijk te brengen.
Ga je mee?