Puzzelstuk 2 – Je persoonlijke eigenschappen
Welkom bij Puzzelstuk 2
Je persoonlijke eigenschappen
In dit puzzelstuk ga je op ontdekkingsreis door het landschap van jouw persoonlijkheid. Je verkent welke eigenschappen je hebt meegekregen van je ouders, welke uniek zijn voor jou en hoe ze zich kunnen manifesteren als kracht of valkuil.
Wat je gaat ontdekken:
· Hoe je eigenschappen zijn ontstaan en gevormd
· De dynamiek tussen je kwaliteiten en mogelijke valkuilen
· Welke eigenschappen je herkent bij je vader en moeder
· Wat jou onderscheidt en uniek maakt
· Hoe je bewuster kunt omgaan met je karaktertrekken
Door reflectie, gesprekken met anderen en visualisatie-oefeningen krijg je een rijk beeld van je persoonlijkheid. Het doel is niet om jezelf te veranderen, maar om jezelf beter te begrijpen en je eigenschappen bewuster in te zetten.
Het verhaal
van jouw identiteit
Als je jezelf zou moeten beschrijven, waar begin je dan? Waarschijnlijk vertel je over hoe je in het leven staat, hoe je met anderen omgaat, wat je belangrijk vindt. Je vertelt over wat jou uniek maakt, wat jou ‘jou’ maakt. In al deze beschrijvingen komen je persoonlijke eigenschappen naar voren – de karaktertrekken die je in je draagt, zoals daadkracht, gevoeligheid, humor of zorgzaamheid. Ze zijn als een innerlijk kompas dat richting geeft aan je leven. Ze beïnvloeden de keuzes die je maakt, de relaties die je aangaat, het werk dat je doet. Als iemand je zou vragen jezelf te beschrijven, zou je waarschijnlijk beginnen met je eigenschappen: ‘Ik ben iemand die…’ En dat is logisch – je eigenschappen vormen de bouwstenen van je identiteit.
Het is dan ook niet vreemd dat we onze eigenschappen vaak zien als iets wat vastligt. ‘Zo ben ik nu eenmaal’ is een gedachte die houvast kan geven – het helpt je om jezelf te begrijpen en te accepteren. Maar soms kan dit idee je juist ook beperken. Want je eigenschappen zijn niet in beton gegoten. Je identiteit is een levend verhaal dat zich blijft ontwikkelen, een verhaal waar jij zelf vorm aan kunt geven.
In dit puzzelstuk zul je ontdekken dat bepaalde eigenschappen je helpen in het leven, terwijl anderen je soms in de weg zitten. Deze reis naar zelfkennis heeft een dubbele waarde. Je krijgt niet alleen meer inzicht in wie je bent en hoe je zo bent geworden, maar je ontdekt ook hoe je bewuster met je eigenschappen kunt omgaan. Je zult ontdekken dat bepaalde eigenschappen je helpen in het leven, terwijl anderen je soms in de weg zitten. Deze reis naar zelfkennis heeft een dubbele waarde. Je krijgt niet alleen meer inzicht in wie je bent en hoe je zo bent geworden, maar je ontdekt ook hoe je bewuster met je eigenschappen kunt omgaan. Welke eigenschappen wil je koesteren en versterken? En welke wil je wellicht wat zachter maken of anders vormgeven? De antwoorden op deze vragen geven je de sleutels om bewuster met jezelf en je situaties om te gaan en om stap voor stap te groeien in de richting die bij jou past.
Het ontstaan
Van jouw eigenschappen
Al vanaf je geboorte draag je bepaalde neigingen in je – je temperament, je gevoeligheid voor prikkels, je natuurlijke energieniveau. Deze aangeboren basis wordt vervolgens verder gevormd door je ervaringen, je omgeving en de mensen om je heen. Bij puzzelstuk 1 heb je al geleerd dat je als kind een soort gevoelige antenne bent die onbewust alles oppikt uit de omgeving. Je ziet hoe je vader reageert als hij boos is, hoe je moeder omgaat met verdriet of hoe je verzorgers communiceren als er spanning is. Zonder dat je het doorhebt, worden deze patronen deel van jouw manier van zijn.
Je ouders/verzorgers hebben ook invloed door wat ze aanmoedigen of afkeuren. In een gezin waar creativiteit wordt gewaardeerd, krijgt een kind alle ruimte om die kant te ontwikkelen. Wordt er veel waarde gehecht aan prestaties, dan ontwikkelt een kind mogelijk een sterke gedrevenheid. Dit gebeurt niet alleen door wat er gezegd wordt, maar vooral door de onuitgesproken boodschappen – de subtiele signalen over wat ‘normaal’ of ‘goed’ is.
Dan zijn er ook nog diepere patronen die van generatie op generatie worden doorgegeven. Dit zijn onbewuste familiepatronen die bepalen hoe er met emoties wordt omgegaan, hoe problemen worden opgelost, of gevoelens worden getoond of juist verborgen. Deze patronen zijn als een onzichtbare erfenis die je meekrijgt.
Maar je ontwikkeling stopt niet bij je gezin. De wereld daarbuiten heeft ook een grote invloed op wie je wordt. Een leraar die in je gelooft kan een verborgen talent wakker maken. Een hechte vriendschap kan je leren over vertrouwen en jezelf zijn. De tijd en cultuur waarin je opgroeit bepalen mede welke eigenschappen worden aangemoedigd en welke minder. Ook laten belangrijke gebeurtenissen hun sporen na. Een verhuizing kan je aanpassingsvermogen versterken. Het verlies van een dierbare kan je gevoeliger maken voor wat anderen nodig hebben. Successen en teleurstellingen vormen je verwachtingen en de manier waarop je met uitdagingen omgaat.
Hier komt de vallende puzzel animatie
De dynamiek
Van je eigenschappen
Je eigenschappen kunnen zich op verschillende manieren manifesteren – soms helpen ze je om te zijn wie je wilt zijn, soms belemmeren ze je. Het kernkwadrant van Daniel Ofman laat dit mooi zien: elke eigenschap draagt in zich zowel een kracht als een mogelijke valkuil. Neem bijvoorbeeld zorgzaamheid. Als kwaliteit helpt deze eigenschap je om warme, betekenisvolle relaties op te bouwen. Maar als je deze eigenschap te ver doorvoert, slaat hij om in een valkuil: bemoeizucht. Je zorg wordt dan verstikkend, voor jezelf en voor anderen. Je vergeet je eigen grenzen en anderen kunnen het gevoel krijgen dat je hen niet vertrouwt om voor zichzelf te zorgen. Of kijk naar gedrevenheid. Als kwaliteit helpt deze eigenschap je om je doelen te bereiken en door te zetten als het moeilijk wordt. Maar doorgeschoten gedrevenheid wordt drammerigheid – je duwt te hard door, verliest het grotere plaatje uit het oog en put jezelf uit.
Dit patroon zie je steeds terug:
Kwaliteit
Valkuil
Bescheidenheid
Jezelf wegcijferen
Daadkracht
Drammerigheid
Zorgvuldigheid
Perfectionisme
Flexibiliteit
Geen grenzen hebben
Een eigenschap slaat vaak door in een valkuil als je je onder druk gezet voelt. Als je het gevoel hebt dat je niet ‘goed genoeg’ bent en je probeert te voldoen aan verwachtingen van anderen. In deze momenten komen de beschermingsmechanismen die je in de rest van deze cursus aan het onderzoeken bent in actie. Ze ‘kapen’ als het ware onze eigenschappen, kijk maar eens:
- Ben je van nature analytisch? Onder stress kan dit leiden tot bevriezen – je raakt verstrikt in eindeloze overwegingen en analyses.
- Ben je van nature enthousiast? Onder stress kan dit omslaan in vechten – je probeert situaties te forceren om de energie maar vast te houden.
- Ben je van nature invoelend? Onder stress kan dit leiden tot vermijden – je gaat zo op in andermans emoties dat je je eigen gevoel kwijtraakt.
Het mooie van je eigenschappen op deze manier bekijken, is dat je bij iedere valkuil kunt onderzoeken welke kwaliteit je kunt ontwikkelen om meer in balans te komen. Zo kun je ze bewuster inzetten en ze in balans brengen met andere kwaliteiten. Je leert herkennen wanneer een eigenschap dreigt door te schieten en wat je dan kunt doen om weer terug te komen in je kracht.
Je eigenschappen verkennen
Nu je weet hoe eigenschappen ontstaan en op welke manier ze een invloed kunnen hebben in je leven, is het tijd om verder te onderzoeken welke eigenschappen bij jou horen. Om je hierbij te helpen, vind je hieronder een uitgebreide lijst met persoonlijke eigenschappen. Deze lijst is niet volledig – er zijn immers oneindig veel manieren om menselijke eigenschappen te beschrijven. Zie het als een verzameling mogelijkheden die je helpt om woorden te geven aan wie jij bent.
Journaloefening
ennis maken met je persoonlijke eigenschappen.
Je eigenschappen
in relatie tot je ouders/verzorgers
In de komende oefening kijk je naar de eigenschappen die je mogelijk hebt meegekregen van je ouders of verzorgers. Probeer dit te doen met een zachte, milde blik. Het doel is niet om te oordelen, maar om te begrijpen hoe bepaalde eigenschappen zijn doorgegeven en hoe ze nu in jouw leven doorwerken.
* Het belangrijkste is dat je deze oefening doet op een manier die bij jou en jouw situatie past. Neem er de tijd voor die je nodig hebt. Je kunt altijd een pauze nemen of stoppen als het te intens wordt. Zorg goed voor jezelf tijdens dit proces.
Visualisatie oefeningen
Ga voor deze oefening op zoek naar een rustige plek waar je ongestoord kunt zijn. Pak je journal en de lijst met eigenschappen erbij.
Visualisatie
Ga comfortabel zitten en sluit je ogen. Adem een paar keer rustig in en uit. Stel je voor dat je vader voor je zit, op een afstand die voor jou prettig voelt. Neem waar:
- hoe hij daar zit – zijn houding, zijn uitstraling
- wat hij aanheeft
- hoe de trekken in zijn gezicht eruit zien
- wat zijn typerende gezichtsuitdrukking is
- welke andere dingen je nog aan hem opvallen
Maak in gedachten contact op een manier die voor jou goed voelt. Blijf een moment in deze verbinding en neem waar wat er in je leeft. Open vervolgens rustig je ogen, terwijl je de ervaring van dit contact vasthoudt. Vanuit deze verbinding kijk je naar de lijst met eigenschappen. Kies vijf eigenschappen die je in positieve zin bij je vader herkent. Voor elke eigenschap, schrijf je op:
- Hoe uit deze eigenschap zich bij hem? Hoe zie je dit terug in zijn gedrag en manier van communiceren?
- Welke van deze eigenschappen herken je in jezelf en op welke manier?
- Hoe dient deze eigenschap jou in je huidige leven?
Kies nu vijf eigenschappen die je als minder helpend ervaart. Voor elke eigenschap, schrijf je op:
- Hoe zie je deze eigenschap bij je vader?
- Welke van deze eigenschappen herken je in jezelf en op welke manier?
- Op welke manier zou je deze eigenschap anders willen laten zien in jouw leven dan hij?
Sluit de oefening af door in gedachten je vader te bedanken, op een manier die bij jullie relatie past. Dit kan een knikje zijn, een omhelzing, of wat voor gebaar dan ook goed voelt.
Nu ga je dezelfde verkenning doen, maar dan met je moeder. Neem weer een moment om tot rust te komen.
Visualisatie
Stel je nu voor dat je moeder tegenover je zit, weer op een afstand die prettig voelt. Neem waar:
- wat haar houding en uitstraling is
- wat ze aanheeft
- hoe de lijnen in haar gezicht eruit zien
- wat haar karakteristieke expressie is
- welke andere dingen je nog opvallen aan haar
Maak in gedachten contact op een manier die voor jou goed voelt. Blijf een moment in deze verbinding en neem waar wat er in je leeft. Open vervolgens rustig je ogen, terwijl je de ervaring van dit contact vasthoudt. Vanuit deze verbinding kijk je naar de lijst met eigenschappen. Kies vijf eigenschappen die je in positieve zin bij je moeder herkent. Voor elke eigenschap, schrijf je op:
- hoe je moeder deze eigenschappen leeft
- welke jij hebt overgenomen en op welke manier
- wat deze eigenschappen je brengen
Kies vervolgens vijf minder helpende eigenschappen en verken:
- hoe deze zich bij je moeder uiten
- welke jij hebt overgenomen en op welke manier
- hoe je deze mogelijk anders zou willen laten zien in je leven
Sluit ook deze oefening af met een moment van dankbaarheid, op een manier die bij jullie past.
Je unieke eigenschappen ontdekken
Nu je hebt verkend welke eigenschappen je hebt meegekregen van je ouders of verzorgers, is het tijd om stil te staan bij de eigenschappen die echt uniek zijn aan jou. Want hoewel we veel overnemen van onze omgeving, ontwikkelt ieder mens ook eigen, onderscheidende eigenschappen. Soms vallen die verschillen direct op: jij bent misschien de enige avonturier in een familie van thuisblijvers, of juist de rust zelve tussen allemaal druktemakers. Andere keren zijn de verschillen subtieler: dezelfde eigenschap die je van je ouders hebt meegekregen, uit zich bij jou op een heel eigen manier.
Deze unieke eigenschappen kunnen op verschillende manieren zijn ontstaan, bijvoorbeeld door:
- ervaringen die alleen jij hebt meegemaakt
- vriendschappen die je hebben gevormd
- bewuste keuzes die je hebt gemaakt
- talenten die je hebt ontwikkeld
- innerlijke drijfveren die typisch zijn voor jou
Je gaat nu jouw unieke eigenschappen verkennen. Dat doe je in twee stappen: eerst vraag je een paar mensen om je heen naar hun perspectief, daarna ga je zelf op onderzoek uit. Zo krijg je een rijk beeld van wat jou uniek maakt.
Oefening
Stap 1: het perspectief van anderen
Voor dit onderdeel ga je in gesprek met twee of drie mensen die dicht bij je staan. Dit kunnen vrienden zijn, je partner, familieleden of collega’s die je goed kennen. Vraag hen: ‘Welke drie eigenschappen zijn kenmerkend voor ‘mij’? Ik ben benieuwd naar zowel positieve eigenschappen als eigenschappen die soms uitdagend kunnen zijn.’
Voor elke eigenschap die ze noemen, vraag je door:
- Hoe zie je deze eigenschap bij mij terugkomen?
- Hoe ervaar je deze eigenschap in onze relatie?
- Hoe zou ik volgens jou deze eigenschap nog beter kunnen benutten?
Je kunt deze vragen ook in een e-mail (of via een ander online medium) stellen. Zo hebben mensen de tijd om er even over na te denken.
Stap 2: je eigen verkenning
Na deze gesprekken neem je een rustig moment voor jezelf. Zorg dat je niet gestoord kunt worden en pak je journal erbij.
Visualisatie
Ga comfortabel zitten en sluit je ogen. Adem een paar keer rustig in en uit. Stel je voor dat je jezelf ziet zitten, alsof je naar een film van jezelf kijkt. Neem waar:
- hoe je daar zit, je houding, je uitstraling
- wat je aanhebt
- de expressie op je gezicht
- de energie die je uitstraalt
Maak in gedachten contact met jezelf. Kijk met zachtheid en nieuwsgierigheid naar wie je bent. Open rustig je ogen, terwijl je dit gevoel van verbinding vasthoudt. Vanuit deze verbinding met jezelf ga je op zoek naar vijf dienende eigenschappen die typerend zijn voor jou.
Beschrijf voor elke eigenschap:
- Hoe uit deze eigenschap zich in jouw leven?
- in je binnenwereld (wat je voelt en ervaart)
- in je gedrag en relaties met anderen
- Hoe heeft deze eigenschap zich gevormd?
- Welke ervaringen of ontmoetingen hebben daaraan bijgedragen?
- Hoe heeft deze eigenschap zich in jou ontwikkeld?
- Op welke manier dient deze eigenschap je nu?
- in je dagelijks leven
- in je relaties met anderen
Kies vervolgens vijf minder helpende eigenschappen en verken:
- Hoe uit deze eigenschap zich in jouw leven?
- in je binnenwereld (wat je voelt en ervaart)
- in je gedrag en relaties met anderen
- Hoe heeft deze eigenschap zich gevormd?
- Welke ervaringen of ontmoetingen hebben hieraan bijgedragen?
- Hoe heeft deze eigenschap zich in jou ontwikkeld?
- Hoe zou deze eigenschap je wel kunnen dienen?
Tip – Laat de inzichten uit de gesprekken je helpen bij deze verkenning. Soms zien anderen krachten in ons die we zelf nog niet volledig herkennen.
Je pad vooruit
Je hebt tot nu toe een bijzondere reis gemaakt door het landschap van je persoonlijke eigenschappen. Je hebt ontdekt welke eigenschappen je hebt meegekregen van je ouders of verzorgers, en welke uniek zijn voor jou. Je hebt gezien hoe anderen naar je kijken en hoe dienende eigenschappen soms door kunnen slaan in valkuilen én hoe in iedere valkuil een uitdaging schuilt. Tijd voor een laatste reflectie-oefening.
Journaloefening
Een moment van reflectie
Neem tijd om te schrijven over wat je hebt ontdekt.
Waar ga je nu naartoe?
Nu je je eigenschappen hebt verkend, kun je kiezen welk puzzelstuk het beste aansluit bij waar je nu staat:
· Puzzelstuk 1 – Je tijdlijn: Ontdek hoe je vroegste ervaringen je hebben gevormd
· Puzzelstuk 3 – Impactvolle gebeurtenissen: Verken hoe moeilijke ervaringen doorwerken in je leven
· Puzzelstuk 4 – Externe factoren: Leer bewuster omgaan met wat het leven je brengt
· Puzzelstuk 5 – De dans met je ouders: Onderzoek hoe je vroegste relaties doorwerken in je huidige verbindingen
Elk puzzelstuk biedt nieuwe inzichten die de wijsheid die je hier hebt opgedaan verder verdiepen.